Inleiding
“De ontwikkelingen in de wereld van vloeibare systemen gaan razendsnel. Er is gelukkig veel meer aandacht voor de gezondheid van medewerkers. De werkgevers zijn steeds meer verantwoordelijk voor de veiligheid en gezondheid van de medewerkers. In dit artikel gaan we dieper in op de risico’s van enkele productgroepen en de veilige alternatieven.”
De feiten (bron arboportaal.nl)
- 1 op de 6 werknemers heeft te maken met gevaarlijke stoffen in NL
- Jaarlijks sterven er 3000 mensen als gevolg van stoffenblootstelling in NL (Hierbij is kanker de hoofdoorzaak ten gevolge van werken met gevaarlijke stoffen)
- Het kan jaren duren voordat ziekteverschijnselen optreden
- Enkele veel voorkomende stoffen in de bouw zijn dieselrook, houtstof, kwartsstof, lasrook , isocyanaten,
Dakenbranche
Ook de dakenbranche heeft volop te maken met gevaarlijke stoffen. In dit artikel focussen we op VOS (vluchtige organische stoffen) en irritatie veroorzakende stoffen die voorkomen in veel vloeibaar aan te brengen afdichtingen voor details.
Risico’s van de stoffen via:
- Inademen
- Inslikken
- Opname via de huid
H – Zinnen
Een H zin staat voor ‘HAZARD’ ofwel ‘gevaar’. Het betekent dat deze stof gevaarlijk KAN zijn, of iets echt gevaarlijk is hangt af van hoe lang je met die stof werkt en hoeveel je van die stof binnenkrijgt. Dit noemen we de mate van blootstelling.
Oplossingen volgens de arbeidshygiënische strategie

Werkgevers moeten de veiligheid en gezondheid van werknemers beschermen volgens de arbeidshygiënische strategie. Dat houdt in dat maatregelen worden genomen volgens een vastgestelde volgorde. Er moet gekozen worden voor een maatregel op een zo hoog mogelijk niveau, tenzij dit redelijkerwijs niet haalbaar is. In het algemeen gelden de volgende niveaus:
Een bronaanpak is sturen op het uitfaseren van schadelijke stoffen, of door te kiezen voor minder schadelijke stoffen. Een hulpmiddel hierbij is de onderstaande lijst met H zinnen met hun bijbehorende relatie op schadelijkheid (zie arbocatalogus platte daken). CRM stoffen moeten overigens al langer vervangen worden tenzij het technisch niet uitvoerbaar is.
Methode
Vergelijk de H zinnen van elk product met de gevaarsgroep. De zwaarste groep waarin een H zin valt telt. Kies het product met de minste gevaarsgroep.

Niet toepassen de volgende zinnen:
Er worden geen producten aangeschaft die één van de volgende zinnen hebben (zie vetgedrukt in de bovenstaande tabel)
- H300 Dodelijk bij inslikken
- H310 Dodelijk bij contact met de huid
- H330 Dodelijk bij inademing
- H340 Kan genetische schade veroorzaken
- H341 Verdacht van het veroorzaken van genetische schade
- H350 Kan kanker veroorzaken
- H351 Verdacht van het veroorzaken van kanker
- H360 Kan de vruchtbaarheid of het ongeboren kind schaden
- H361 Kan mogelijk de vruchtbaarheid of het ongeboren kind schaden
- H362 Kan schadelijk zijn via de borstvoeding
Daarnaast is het de ambitie van de dakenbranche om de volgende zinnen te vermijden (zie cursief en onderstreept in de tabel):
- H 372 veroorzaakt schade aan organen
- H 334 kan bij inademing allergie- of astmasymptomen of ademhalings -moeilijkheden veroorzaken
- H317 kan een allergische huidreactie veroorzaken
- EUH204 bevat isocyanaten. Kan een allergische reactie veroorzaken
- EUH208 bevat [naam van de sensibiliserende stof]. Kan een allergische reactie veroorzaken
Symboolstickers
Door gebruik te maken van producten zonder gevarensymbool sticker, is men er al zeker van dat men een product toepast zonder H zinnen. Dit geeft zowel de verwerker als de omgeving een beduidend veiliger werkomgeving. Let op: EUH zinnen kunnen nog wijzen op mogelijke allergische reacties bij aanraking. Handschoenen en bril kunnen dan nog steeds nodig zijn.
De markt van vloeibaar aan te brengen producten voor details
Er bestaan 2 component producten enerzijds (veelal op basis van PMMA / PU) en 1 component producten anderzijds. Die laatste categorie is sterk in opkomst vanwege de eenvoudige verwerking en bestaat uit veelal hybride producten op basis van gemodificeerde polymeren in combinatie met bitumen, PU harsen of Silaan.
2K producten harden uit op basis van een chemische reactie. Deze producten bevatten doorgaans meer potentieel schadelijke stoffen, wat ook zichtbaar wordt uit de etiketten op de verpakking. Niet voor niets worden dergelijke producten alleen geacht te worden verkocht aan professionele gecertificeerde / opgeleide verwerkers. In hoeverre dit protocol gehandhaafd kan worden door de verkopende handelaren is de vraag.
In H zinnen (hazard) wordt duidelijk gemaakt welk gevaar het product oplevert voor de gezondheid en welke maatregelen de verwerker moet nemen om zicht te beschermen. Het valt helaas op dat een bouwhelm en veiligheidsschoenen in de dakenbranche wel gemeengoed zijn geworden, maar (vol)gelaatsmaskers, juiste handschoenen en kleding nog lang niet, met alle risico’s van dien.
1K producten harden uit op basis van luchtvochtigheid en zijn over het algemeen minder schadelijk voor de gezondheid (maar niet allemaal). Let ook hierbij op de etiketten op de verpakking en eventuele H zinnen.
Producten die het EC1plus emissie certificaat voeren zijn zeer emissiearm en behalen de hoogste ECO klasse die technisch haalbaar is. Dergelijke producten mogen ook binnen toegepast worden en voldoen aan BREEAM. Kenmerk hiervan is dat er geen gevaar etiketten op de verpakking zitten. Deze producten zijn vrij van VOS stoffen, maar kunnen soms nog steeds sensibiliserend zijn in contact met huid. Handschoenen en bril zijn dan verplicht.
Conclusie
De ontwikkelingen in de wereld van vloeibare systemen gaan razendsnel. Er is een duidelijke groei in deze productgroep waar te nemen juist in dakdetails mede vanwege de NEN 6050 norm die al jarenlang leidend is en vanwege tijdwinst.
Er is daarbij een duidelijke trend waarneembaar naar:
- 1 component producten vanwege groot gebruiksgemak en afvalbeperking
- Oplosmiddelvrije producten vanwege beperking van gezondheidsricio’s voor verwerkers en klanten
Waar 2 component producten veelal een snellere doorharding hebben en daarmee snel beloopbaar zijn, zijn deze voordelen in details niet relevant. Een snelle regenvastheid, goede hechting, betrouwbaarheid, beperkte gezondheidsrisico’s en gebruiksgemak zijn de belangrijkste parameters die genoemd worden door verwerkers.
Er is in dakdetails geen enkele reden meer om nog te kiezen voor 2 component producten, gelet op de beschikbare en bewezen alternatieve 1 component producten.




SOLIDPROOF
SOLIDPROOF Liquids